Objašnjenje karcinoma dojke stadij 1
Karcinom dojke stadij 1 je najraniji stadij onoga što se smatra invazivnim karcinomom dojke. Ali, šta tačno znači „invazivni“?
Invazivni karcinom dojke znači da rak više nije ograničen na prvobitno mjesto nastanka, već se proširio ili „napao“ druga područja tijela.
Kod karcinoma dojke stadij 1, kancerozne ćelije su se proširile izvan mjesta gdje su nastale u dojci na okolno normalno tkivo ili limfne čvorove. Širenje je uglavnom ograničeno na malu oblast.
Karcinom dojke stadij 1 se smatra ranim, lokalizovanim stadijem bolesti, koji je vrlo izlječiv i s visokom stopom preživljavanja. Prema podacima Američkog društva za borbu protiv raka, petogodišnja relativna stopa preživljavanja za karcinom dojke otkriven i liječen u lokaliziranom stadiju iznosi 99%.
Saznajte više o stadijima karcinoma dojke ovdje.
Šta je karcinom dojke stadij 1?
Dok je stadij 0 neinvazivni karcinom dojke, stadij 1 predstavlja invazivni karcinom dojke. Stadij 1 invazivnog karcinoma dojke spada u rani stadij bolesti, pri čemu su tumori obično mali i otkrivaju se u fazi kada se mogu najefikasnije liječiti.
Invazivni karcinom dojke stadij 1 dijeli se u dvije kategorije — stadij 1A I stadij 1B — na osnovu veličine tumora i toga da li se nalazi samo u tkivu dojke ili se proširio na limfne čvorove.
Stadij 1A karcinoma dojke
Kod stadija 1A, tumor je manji od 2 centimetra i nije se proširio na limfne čvorove.
Stadij 1B karcinoma dojke
Kada se karcinom dojke širi, najčešće se prvo širi na limfne čvorove u blizini dojke. Zato stadij 1B znači da postoji zahvaćenost limfnih čvorova. To podrazumijeva da je u najmanje jednom limfnom čvoru pronađen dokaz prisustva karcinoma, u vidu malih nakupina abnormalnih (kanceroznih) ćelija veličine od tačkice pribadače do širine zrna riže (0,2 mm do 2,0 mm).
Najčešće se kod stadija 1B, osim prisustva kanceroznih ćelija u limfnim čvorovima, u dojci otkrije i mali tumor (2 cm ili manji).
Ponekad kod osoba sa stadijem 1B ne postoji stvarni tumor u dojci, već se kancerozne ćelije nalaze samo unutar limfnih čvorova u blizini dojke.
Znakovi i simptomi karcinoma dojke stadij 1
Stadij 1 karcinoma dojke može imati simptome, ali i ne mora. Ako su simptomi prisutni, oni mogu uključivati:
- Kvržicu u dojci (najčešći simptom stadija 1)
- Iscjedak iz bradavice, uključujući krvav ili providan iscjedak
- Uvlačenje ili spljoštavanje bradavice
- Uvlačenje kože (pojava udubljenja)
- Promjene u teksturi kože dojke
- Promjene u veličini ili obliku dojke
- Crvenilo ili oticanje
Dijagnoza karcinoma dojke stadij 1
Karcinom dojke stadij 1 se obično otkriva na dva načina:
- Rutinskim skrining mamografom kada nema simptoma.
- Dijagnostičkim mamografom i ultrazvukom nakon pojave simptoma ili nalaza nepravilnosti pri samopregledu ili kliničkom pregledu dojki.
Na osnovu ovih nalaza može se postaviti dijagnoza stadija 1 karcinoma dojke.
Mamografija kod stadija 1 karcinoma dojke
Mamografija je često najbolja metoda za otkrivanje raka dojke u najranijim fazama. Ovaj rendgenski pregled niske doze izvodi se pomoću uređaja sa dvije ploče koje spljošte dojku i razdvoje tkivo, dajući jasniju sliku.
Postoje dvije vrste mamografije:
- Skrining mamografija — provodi se kod žena koje nemaju znakove ili simptome raka dojke.
- Dijagnostička mamografija — provodi se ako skrining pokaže abnormalnost ili postoje znakovi bolesti. Osim otkrivanja raka, pomaže u određivanju stadija bolesti.
Pročitaj više o: Mamografiji.
Ultrazvuk dojke kod stadija 1 karcinoma dojke
Za potvrdu dijagnoze stadija 1, ljekari mogu preporučiti ultrazvuk dojke, koji pomoću zvučnih talasa prikazuje unutrašnjost dojke. Snimak koji se dobije naziva se sonogram, a pomaže u mjerenju veličine i položaja kvržice te određivanju da li se radi o cisti (koja obično nije kancerozna) ili karcinomu dojke.
Ako imate simptome koji mogu ukazivati na stadij 1 karcinoma dojke, zakažite pregled kod ljekara radi razgovora o simptomima, testiranju i mogućoj dijagnozi.
Liječenje karcinoma dojke stadij 1
Za razliku od stadija 0, stadij 1 karcinoma dojke obično zahtijeva liječenje. Ono može uključivati operaciju, zračenje ili kombinaciju terapija.
Smjernice za liječenje zavise od više faktora: dobi pri dijagnozi, lične medicinske historije, genetskog rizika i drugih okolnosti. Mnogi pacijenti biraju kombinovani pristup.
Hirurško liječenje
Postoje tri najčešća tipa operacije kod stadija 1 karcinoma dojke:
- Lumpektomija (operacija očuvanja dojke) — uklanja se tumorsko tkivo sa malim dijelom zdravog tkiva oko njega, a po potrebi i zahvaćeni limfni čvorovi. Obično se nakon lumpektomije primjenjuje zračenje.
- Mastektomija — uklanjanje cijelog tkiva dojke, preporučuje se kada se rak proširio ili lumpektomijom nije moguće ukloniti sve ćelije raka.
- Uklanjanje limfnih čvorova — razmatra se ako se rak proširio na obližnje limfne čvorove, iako se danas kod mnogih pacijenata radioterapija koristi umjesto operacije uklanjanja čvorova.
Radioterapija
Provodi se nakon lumpektomije ili mastektomije kako bi se smanjio rizik povratka bolesti. Terapija traje nekoliko sedmica i izvodi se u bolnici ili centru za zračenje.
Moguće nuspojave: umor, iritacija kože (crvenilo, perutanje, svrbež), oticanje dojke ili ruke.
Hormonska terapija
Kod hormonski zavisnog karcinoma dojke, nakon operacije ili zračenja može se propisati tamoksifen (dnevna tableta) ili, kod žena u postmenopauzi, inhibitor aromataze. Terapija može trajati i do pet godina kako bi se smanjio rizik od povratka bolesti.
Ciljana biološka terapija
Novije terapije ciljano uništavaju ćelije karcinoma bez oštećivanja zdravih ćelija i sa manje nuspojava. Koriste se same ili u kombinaciji s drugim terapijama.
Kemoterapija
Rijetko se koristi kod stadija 1, ali može biti opcija u određenim slučajevima ili nakon operacije radi smanjenja rizika od povratka raka.
Terapija za jačanje kostiju
Lijekovi iz grupe bisfosfonata ne liječe rak, ali sprječavaju gubitak koštane mase tokom liječenja i mogu smanjiti rizik od povratka bolesti. Rizici uključuju srčane i bubrežne probleme.
Preživjeli od karcinoma dojke imaju veći rizik od osteoporoze i osteopenije, pa treba razgovarati s ljekarom o zdravlju kostiju.
Stopa preživljavanja kod stadija 1 karcinoma dojke
Rani stadij karcinoma dojke je vrlo izlječiv, a stopa preživljavanja je visoka. U SAD-u, petogodišnja relativna stopa preživljavanja iznosi 99%, ali naravno, zavisi od tipa raka, stadija, gradusa tumora, dobi, općeg zdravlja i drugih faktora.
Preporučujemo da pročitate i naše ostale tekstove na blogu.
