Karcinoma duktale in situ (DCIS)

Karcinoma duktale in situ përfaqëson një formë shumë të hershme të kancerit të gjirit. Te karcinoma duktale in situ, qelizat kanceroze janë të kufizuara brenda kanalit të qumështit në gjoks dhe nuk janë përhapur në indin përreth të gjoksit. Shpesh shkurtohet si DCIS dhe ndonjëherë përshkruhet si kancer joinvaziv, preinvaziv ose i stadit 0 i gjirit.

DCIS zakonisht zbulohet gjatë mamografisë që bëhet si pjesë e skriningut për kancer të gjirit ose gjatë ekzaminimit për shkak të pranisë së një nyje në gjoks. DCIS ka rrezik të ulët përhapjeje dhe rrezikshmërie për jetën, por megjithatë kërkon vlerësim dhe shqyrtim të mundësive të trajtimit.

Trajtimi i DCIS-it shpesh përfshin operacion. Metoda të tjera trajtimi mund të kombinojnë operacionin me rrezatim ose terapi hormonale.

Anatomia e gjoksit

Çdo gjoks përmban 15 deri 20 lobe indi gjendror, të renditura si petale margarite. Lobet ndahen më tej në lobula më të vogla që prodhojnë qumësht për ushqyerjen me gji. Kanale të vogla (duktuse) e çojnë qumështin te rezervuari që ndodhet menjëherë nën thithkë.

Simptomat

Karcinoma duktale in situ zakonisht nuk shkakton simptoma. Kjo formë e hershme e kancerit të gjirit njihet edhe si DCIS.

DCIS ndonjëherë mund të shkaktojë simptoma si:

• nyje në gjoks,
• rrjedhje me gjak nga thithka.

DCIS më së shpeshti zbulohet në mamografi. Shfaqet si depozitime të vogla kalciumi në indin e gjoksit, të njohura si kalcifikime.

Kur të vizitoni mjekun

Caktoni një ekzaminim me mjekun nëse vëreni ndonjë ndryshim në gjoks. Ndryshimet që duhen ndjekur përfshijnë nyje, pamje të shtrënguar apo të pazakontë të lëkurës, trashje nën lëkurë, dhe rrjedhje nga thithka.

Pyesni mjekun tuaj kur duhet të filloni skriningjet për kancer të gjirit dhe sa shpesh duhen përsëritur. Shumica e mjekëve rekomandojnë që testimi për kancer të gjirit të merret parasysh që nga mosha dyzet vjeç.

Shkaqet

Nuk është plotësisht i qartë se çfarë shkakton karcinomën duktale in situ, të njohur edhe si DCIS. Kjo formë e hershme e kancerit të gjirit lind kur qelizat në kanalin e qumështit të gjoksit zhvillojnë ndryshime në ADN-në e tyre. ADN-ja e qelizës përmban udhëzimet që i thonë asaj si të funksionojë. Te qelizat e shëndetshme, ADN-ja jep udhëzime për rritje dhe shumëzim në ritëm të kontrolluar, si dhe i udhëzon ato të vdesin në një kohë të caktuar. Te qelizat kanceroze, ndryshimet në ADN japin udhëzime të ndryshme që u mundësojnë atyre të shumëzohen më shpejt dhe i pengojnë të vdesin kur do të ishte e nevojshme, gjë që çon në rritje të tepërt të qelizave.

Te DCIS-i, qelizat kanceroze ende nuk kanë aftësinë të largohen nga kanali i qumështit dhe të përhapen në indin përreth të gjoksit.

Mjekët nuk e dinë saktësisht se çfarë shkakton ndryshimet në qeliza që çojnë në DCIS, por faktorë si mënyra e jetesës, mjedisi dhe ndryshimet e trashëguara në ADN mund të luajnë rol.

Faktorët e rrezikut

Disa faktorë mund të rrisin rrezikun për karcinomën duktale in situ (DCIS), një formë e hershme e kancerit të gjirit. Faktorët e rrezikut për kancer të gjirit përfshijnë:

• Historia familjare e kancerit të gjirit: Nëse prindi, vëllai, motra ose fëmija kanë pasur kancer të gjirit, rreziku juaj është i rritur. Rreziku është më i madh nëse kanceri i gjirit ka qenë i pranishëm te anëtarë më të rinj të familjes ose te disa anëtarë të familjes.
• Historia personale e kancerit të gjirit: Nëse keni pasur më parë kancer në njërin gjoks, keni rrezik të rritur për zhvillimin e kancerit në gjoksin tjetër.
• Historia personale e ndryshimeve në gjoks: Disa gjendje në gjoks tregojnë rrezik më të lartë për kancer të gjirit, duke përfshirë karcinomën lobulare in situ (LCIS) dhe hiperplazinë atipike të gjoksit. Biopsia e gjoksit me një nga këto gjetje e rrit rrezikun.
• Fillimi i hershëm i menstruacioneve: Fillimi i menstruacioneve para moshës 12 vjeç rrit rrezikun për kancer të gjirit.
• Fillimi i vonshëm i menopauzës: Fillimi i menopauzës pas moshës 55 vjeç e rrit rrezikun.
• Gjinia: Gratë kanë mundësi shumë më të madhe të sëmuren nga kanceri i gjirit.
• Indi i dendur i gjoksit: Nëse keni më shumë ind të dendur sesa ind dhjamor në gjoks, mamografia mund ta zbulojë më vështirë kancerin e gjirit, dhe rreziku për kancer është i rritur.
• Konsumimi i alkoolit: Konsumimi i alkoolit rrit rrezikun për kancer të gjirit.
• Lindja e fëmijës së parë në moshë më të vonshme: Lindja e fëmijës së parë pas moshës 30 vjeç mund të rrisë rrezikun.
• Nuk keni qenë kurrë shtatzënë: Shtatzënia mund të ulë rrezikun, ndërsa mungesa e shtatzënisë e rrit atë.
• Mosha e shtuar: Rreziku rritet me plakjen.
• Ndryshimet e trashëguara në ADN: Ndryshimet e ADN-së si BRCA1 dhe BRCA2 rrisin ndjeshëm rrezikun për kancer të gjirit.
• Terapia hormonale në menopauzë: Përdorimi i disa barnave hormonale mund të rrisë rrezikun.
• Obeziteti: Personat me obezitet kanë rrezik të rritur.
• Ekspozimi ndaj rrezatimit: Trajtimi me rrezatim gjatë fëmijërisë ose adoleshencës rrit rrezikun për zhvillimin e kancerit të gjirit.

Parandalimi

Ndryshimet në jetën e përditshme mund të ulin rrezikun për karcinomën duktale in situ. Për të ulur rrezikun, provoni:

• Informohuni për skriningun e kancerit të gjirit Bisedoni me mjekun rreth moshës së përshtatshme për fillimin e ekzaminimeve dhe shqyrtimin e përfitimeve dhe rreziqeve.
• Njihuni me pamjen e gjoksit tuaj përmes vetëekzaminimit Ky vetëekzaminim mund të ndihmojë të vëreni më lehtë ndryshimet që mund të kërkojnë vëmendje mjekësore.
• Konsumoni alkool me moderim, ose shmangeni plotësisht Nëse konsumoni alkool, kufizoni marrjen në një pije në ditë.
• Ushtrohuni shumicën e ditëve të javës Përpiquni të ushtroheni së paku 30 minuta shumicën e ditëve të javës.
• Kufizoni terapinë hormonale në menopauzë Terapia hormonale e kombinuar mund të rrisë rrezikun për kancer të gjirit. Përdorni dozën më të vogël të mundshme për kohën më të shkurtër.
• Ruani një peshë trupore të shëndetshme Nëse keni peshë të shëndetshme, përpiquni ta ruani atë.

Më shumë tema të dobishme lexoni në blogun tonë.

Burimi: Mayo Clinic