Mamografia

Mamografia është një ekzaminim me rreze x me dozë të ulët rrezatimi që i mundëson një mjeku të specializuar, radiologut, të analizojë ndryshimet në indin e gjirit. Mamografia përdoret për zbulimin e kancerit të gjirit.

Pse më nevojitet mamografia?

Mamografia përdoret si skrining tek gratë që nuk kanë simptoma. Gjithashtu, përdoret edhe tek gratë që kanë simptoma që mund të tregojnë kancer të gjirit.

Mamografia shpesh mund të zbulojë kancerin e gjirit në fazë të hershme, kur ai ende është i vogël. Ndonjëherë mamografia mund të zbulojë kancerin e gjirit edhe para se ta ndieni një nyje. Kur kanceri i gjirit zbulohet herët, zakonisht është më lehtë të trajtohet.

Cilat janë qëllimet kryesore të mamografisë?

Mamografia përdoret në dy mënyra kryesore:

Skrininguar me mamografi

Skrinimi me mamografi përdoret për të kërkuar shenja të kancerit të gjirit tek gratë që nuk kanë asnjë simptomë apo problem me gjinjtë. Rrezet x të secilit gji zakonisht bëhen nga dy kënde të ndryshme.

Mamografia diagnostike

Mamografia përdoret për ekzaminimin e gjirit tek gratë që kanë simptoma ose nëse vërehet diçka e pazakontë në skriningun me mamografi. Kur përdoren në këtë mënyrë, quhen mamografi diagnostike. Ato mund të përfshijnë pamje (imazhe) shtesë të gjirit që nuk janë pjesë e skriningut me mamografi. Ndonjëherë mamografia diagnostike përdoret për skriningun e grave që janë trajtuar më parë për kancer të gjirit.

Çfarë tregon mamografia?

Mamografia shpesh mund të shfaqë zona abnormale në gji. Nuk mund të përcaktojë me siguri nëse zona abnormale është kancer, por mund t'i ndihmojë mjekët të vendosin nëse nevojiten teste shtesë (siç është biopsia e gjirit). Llojet kryesore të ndryshimeve në gji që mund të zbulohen me mamografi janë:

• Kalcifikimet
• Masat
• Asimetritë
• Distorsionet

Si funksionon mamografia?

Mamografia bëhet me ndihmën e një aparati të dizajnuar ekskluzivisht për ekzaminimin e indit të gjirit. Aparati regjistron imazhe me rreze x me doza më të ulëta se rrezet x që përdoren për ekzaminimin e pjesëve të tjera të trupit, si mushkëritë ose kockat. Mamografi (aparati për mamografi) ka dy pllaka që kompresojnë ose sheshojnë gjirin që indi të shpërndahet më mirë. Kjo jep një imazh më cilësor dhe mundëson përdorimin e më pak rrezatimi.

Në të kaluarën, mamografitë zakonisht shtypeshin në fletë të mëdha filmi. Sot, mamografitë digjitale janë shumë më të shpeshta. Imazhet digjitale regjistrohen dhe ruhen si dosje në kompjuter.

Çfarë janë mamografitë tredimensionale (3D)?

Mamografia tredimensionale (3D) njihet gjithashtu si tomosinteza e gjirit ose tomosinteza digjitale e gjirit (DBT). Njësoj si te mamografia standarde (2D), secili gji kompresohet nga dy kënde të ndryshme (njëherë nga lart poshtë dhe njëherë nga njëra anë në tjetrën) ndërsa bëhen imazhet me rreze x. Por, te mamografia 3D, aparati bën shumë imazhe me rreze x me dozë të ulët ndërkohë që lëviz në një hark të vogël rreth gjirit. Kompjuteri atëherë i bashkon imazhet në një seri shtresash të holla. Kjo u mundëson mjekëve të shohin më qartë indin e gjirit në tri dimensione. (Mamografia standarde dydimensionale [2D] mund të bëhet njëkohësisht ose të rikonstruktohet nga imazhet e mamografisë 3D.)

Shumë studime kanë treguar se mamografia tredimensionale ul mundësinë që një grua të thirret për teste shtesë pas skriningut. Gjithashtu duket se zbulon më shumë raste të kancerit të gjirit, dhe disa studime tregojnë se mund të jetë e dobishme te gratë me gjinj të dendur. Aktualisht është duke u zhvilluar një studim i madh për të krahasuar më mirë rezultatet ndërmjet mamografisë 3D dhe mamografive standarde (2D).

A janë të sigurta mamografitë?

Mamografitë ekspozojnë gjinjtë ndaj sasive të vogla të rrezatimit. Megjithatë, përfitimet nga mamografia tejkalojnë çdo dëm të mundshëm nga ekspozimi ndaj rrezatimit. Aparatet moderne përdorin doza të ulëta rrezatimi për të regjistruar imazhe të gjirit me cilësi të lartë. Doza mesatare totale për një mamografi tipike me dy pamje të secilit gji është rreth 0,4 milisievert, ose mSv. (mSv është njësia për matjen e dozës së rrezatimit.) Doza e rrezatimit te mamografia 3D mund të jetë pak më e ulët ose pak më e lartë se te mamografitë standarde 2D.

Për ta vënë këto doza në perspektivë, njerëzit zakonisht ekspozohen ndaj një doze mesatare prej rreth 3 mSv rrezatimi në vit nga mjediset e tyre natyrore. (Kjo quhet rrezatim i sfondit.) Doza e rrezatimit që përdoret për skriningun me mamografi të të dy gjinjve është përafërsisht e barabartë me sasinë e rrezatimit që një grua do të merrte nga mjedisi i saj natyror gjatë rreth 7 javëve.

Nëse ekziston ndonjë mundësi që jeni shtatzënë, informoni mjekun tuaj dhe teknikun e rrezeve x. Megjithëse rreziku për fetusin është shumë i vogël, dhe mamografia përgjithësisht konsiderohet e sigurt gjatë shtatzënisë, skrinimi me mamografi zakonisht nuk bëhet te gratë shtatzëna që nuk janë me rrezik të shtuar për kancer të gjirit.

Mamografia gjithashtu mund të rezultojë që disa gra të duhet të kalojnë teste shtesë që nuk rezultojnë me diagnozë kanceri të gjirit, por mund të kenë efekte të tyre të dëmshme.

Lexoni më shumë rreth temave të dobishme për ju në blogun tonë.

Burimi: American Cancer Society