Pas trajtimit të kancerit të gjirit: Si të përshtatni stilin tuaj të jetesës
14. janar 2025.

Çdo muaj qindra njerëz kërkojnë në Google për informacione mbi dietat që mund të ndihmojnë në trajtimin e kancerit të gjirit. Në vend të një liste ushqimesh të paqarta që luftojnë shfaqjen apo rikthimin e kancerit dhe këshillave për ndryshim të stilit të jetesës, kërkuesi shpesh jep këshilla që njerëzit i kanë dëgjuar tashmë shumë herë.
Arsyeja për këtë është se ndryshimet në mënyrën e jetesës që ndihmojnë të mbijetuarat e kancerit të gjirit të ndihen më mirë dhe të ulin rrezikun e rikthimit nuk janë të ndryshme nga ato të rekomanduara për përmirësimin e shëndetit të përgjithshëm, pavarësisht statusit të sëmundjes, thotë Stacy D. D'Andre, dr. sh., onkologe nga Mayo Clinic.
“Ndryshimet në mënyrën e jetesës mund të përmirësojnë rezultatet te personat me karcinomë të gjirit, por gjithashtu mund të ndihmojnë në parandalimin e sëmundjeve të tjera si diabeti apo sëmundjet e zemrës,” thotë dr. D'Andre. “Ushqyerja e shëndetshme, stërvitja, ulja e stresit dhe gjumi cilësor mund të përmirësojnë cilësinë e jetës, nivelin e energjisë dhe funksionet njohëse.”
Megjithatë, për dikë që po kalon trajtimin e kancerit të gjirit, arritja e një stili jetese të shëndetshëm ndonjëherë mund të duket si mision i pamundur. Në vazhdim, dr. D'Andre ofron këshilla të dobishme se si ta arrini këtë, pavarësisht lodhjes, pagjumësisë dhe simptomave të tjera.
Hani ushqim të balancuar
Te personat të cilëve u është diagnostikuar kanceri i gjirit, ata që konsumojnë ushqim të pasur me fruta, perime dhe drithëra të plota zakonisht jetojnë më gjatë se ata që hanë pak ushqime me bazë bimore, sipas dy shqyrtimeve të fundit të hulumtimeve. Përveç uljes së rrezikut të rikthimit, ushqimi me bazë bimore mund të përmirësojë cilësinë e jetës.
Dijeni se “ushqimi me bazë bimore” nuk është domosdoshmërisht sinonim i “ushqimit pa mish.” Thjesht do të thotë që perimet, frutat, bishtajoret, arrat, farat dhe drithërat e plota përbëjnë shumicën e ushqimit tuaj.
Asnjë ushqim nuk përmban të gjithë nutrientët e nevojshëm, prandaj synoni larmi frutash dhe perimesh shumëngjyrëshe. Zgjidhni burime të shëndetshme yndyre, si vaji i ullirit, avokado, arrat dhe farat, në vend të yndyrave të ngopura që gjenden bollshëm në produktet e përpunuara dhe të yndyrshme shtazore, vajin e kokosit dhe të palmës, si dhe ushqimet e skuqura dhe të përpunuara. Në fund, zgjidhni drithëra të plota me përmbajtje të lartë fibrash, bishtajore dhe ushqime të tjera minimalisht të përpunuara në vend të ushqimeve shumë të përpunuara, të cilat zakonisht përmbajnë më pak fibra.
Mbani peshë trupore të shëndetshme
Personat që janë të kequshqyer, obezë ose kanë peshë trupore të tepërt lidhen me rrezik të shtuar për rikthimin e kancerit të gjirit. Nga ana tjetër, gjithnjë e më shumë dëshmi tregojnë se mbajtja e një peshe të shëndetshme mund të ulë rrezikun e rikthimit dhe të karcinomave sekondare.
Bisedoni me mjekun tuaj për të kuptuar më mirë se cilat ndryshime janë të nevojshme për të arritur peshën e synuar. Përveç peshës dhe perimetrit të belit, mjeku juaj mund të shqyrtojë historinë tuaj mjekësore për të përcaktuar nëse duhet të humbisni peshë përmes ndryshimit të ushqimit apo të fitoni masë muskulore me ushtrime rezistence.
Ndryshimi i kompozimit trupor mund të kërkojë kohë dhe përpjekje. Shumë njerëz arrijnë rezultate më të mira me mbështetjen e familjes dhe miqve. Gjithashtu, mund të jetë e dobishme të bisedoni për synimet tuaja të peshës me një dietolog të licencuar ose trajner fitnesi të certifikuar.
Jini aktivë
Përveç rolit të stërvitjes në arritjen e peshës trupore të shëndetshme, aktiviteti gjithashtu ul rrezikun e shumë sëmundjeve, përfshirë kancerin e gjirit.
Një hulumtim krahasoi nivelet e aktivitetit te 103 persona të cilëve u ishte diagnostikuar kanceri i avancuar i gjirit. Krahasuar me personat më pak aktivë, personat shumë aktivë në studim kishin gjasa më të mëdha të mbijetonin diagnozën.
Nëse ndjeni lodhje për shkak të kancerit ose trajtimit, shkoni ngadalë, këshillon dr. D'Andre. Rrisni gradualisht kohën dhe intensitetin e stërvitjes ndërsa ndiheni të aftë. Vendosni si synim të lëvizni pak më shumë, duke punuar gradualisht drejt arritjes së 30 ose më shumë minutave aktivitet fizik shumicën e ditëve.
Sigurojini vetes gjumë të mjaftueshëm
Gjumi mund të ndihmojë në rikthimin e energjisë pas trajtimit të kancerit. Megjithatë, gjumi mund të jetë i vështirë për t'u arritur.
Në një hulumtim me 200 të mbijetuara të kancerit të gjirit, më shumë se një e treta e pjesëmarrësve kishin vështirësi për të fjetur, për të mbajtur gjumin, ose zgjoheshin herët.
Cilësia e gjumit ka gjasa të përmirësohet me kalimin e kohës. Deri atëherë, mund të përmirësoni shanset për gjumë të mirë duke ndjekur këto këshilla:
- Flini në një dhomë të ftohtë, të errët dhe të qetë. Sipas nevojës, përdorni perde errësuese, tapa veshi, ventilator ose zhurmë të bardhë.
- Respektoni një orar gjumi. Shkoni në shtrat dhe zgjohuni në të njëjtën orë çdo ditë, përfshirë fundjavat.
- Relaksohuni para gjumit. Shmangni përdorimin e zgjatur të pajisjeve me ekrane që emetojnë dritë, si telefonat celularë ose tabletët. Në vend të kësaj, bëni diçka qetësuese, si banjë ose lexim.
Shmangni duhanin
Të mbijetuarat e kancerit të gjirit që pinë duhan ose përdorin forma të tjera të duhanit kanë rrezik më të lartë të vdekjes së parakohshme krahasuar me personat që nuk përdorin duhan. Nëse keni provuar të lini duhanin dhe nuk keni ia dalë, nuk jeni vetëm. Lënia e duhanit mund të jetë sfiduese – sidomos pa ndihmë. Bisedoni me mjekun tuaj për ilaçe me recetë që mund t'ju ndihmojnë të lini duhanin.
Shmangni ose kufizoni konsumin e alkoolit
Hulumtimet mbi alkoolin janë disi kontradiktore. Shumë studime sugjerojnë se konsumimi i alkoolit rrit rrezikun e rikthimit të kancerit të gjirit ose rrezikun e zhvillimit të një karcinomi tjetër primar të gjirit. Rreziku mund të jetë veçanërisht i lartë për të mbijetuarat e kancerit të gjirit që janë post-menopauzale, obeze, ose kanë tumore pozitive për receptorë estrogeni. Megjithatë, disa studime nuk kanë treguar lidhje mes konsumimit të alkoolit dhe rikthimit të kancerit të gjirit.
“Shumica e shoqatave për luftën kundër kancerit rekomandojnë shmangien e alkoolit ose të paktën kufizimin e përdorimit të tij,” thotë dr. D'Andre.
Ndërmerrni hapa për menaxhimin e stresit
Gjendja juaj mendore mund të ndikojë në trupin tuaj. Për shembull, kur jeni të shqetësuar ose ankth, presioni i gjakut mund të rritet ose mund të ndiheni të marrë.
“Për këtë arsye teknikat e orientuara nga ndërgjegjësimi (mindfulness) zakonisht janë në krye të listës së terapive integrative që profesionistët e shëndetit i rekomandojnë të mbijetuarave të kancerit të gjirit”, thotë dr. D'Andre.
Ndërgjegjësimi përfshin fokusimin në momentin e tanishëm. Kërkohet t'i kushtoni vëmendje asaj që përjetoni në mënyrë të hapur, kureshtare dhe të paanshme. Për shembull, në vend që të ndaleni tek shqetësimet për ekzaminimin mjekësor të ardhshëm, mund të ndryshoni mendimet dhe emocionet që shfaqen. Ky moment i ndërgjegjësimit të paanshëm ju jep hapësirë të mendoni dhe të veproni më të qetë.
Bëni atë që mundeni
Ndryshimi i stilit të jetesës mund të jetë sfidues, sidomos nëse ndiheni të lodhur për shkak të trajtimit.
Dijeni se nuk duhet t'i ndryshoni të gjitha menjëherë.
“Është më mirë të bëni ndryshime të vogla dhe të punoni për to me kalimin e kohës,” thotë dr. D'Andre. “E dimë se ndryshimet e vogla mund të bëjnë një ndryshim të madh.”
Përshtatni ndryshimet me ritmin dhe nevojat tuaja për të ndërtuar hap pas hapi një jetë më të shëndetshme dhe më të lumtur.
Mos harroni të shqyrtoni tema të tjera në blogun tonë.
Burimi: Mayo Clinic




