Kanceri i përsëritur ose recidivues i gjirit

Kanceri i përsëritur ose recidivues i gjirit është kanceri i gjirit që shfaqet pas trajtimit fillestar. Edhe pse trajtimi fillestar synon eliminimin e të gjitha qelizave kanceroze, disa qeliza mund t'i shpëtojnë trajtimit dhe të mbijetojnë. Këto qeliza kanceroze të pazbuluara shumohen dhe bëhen kanceri i përsëritur i gjirit.

Kanceri i përsëritur i gjirit mund të shfaqet muaj ose vite pas trajtimit fillestar. Kanceri mund të kthehet në të njëjtin vend si kanceri origjinal (recidiv lokal), ose mund të përhapet në pjesë të tjera të trupit (recidiv i largët).

Të mësuarit se keni kancer të përsëritur të gjirit mund të jetë më e vështirë se ballafaqimi me diagnozën fillestare. Megjithatë, të kesh kancer të përsëritur të gjirit është larg nga e pashpresa. Trajtimi mund të eliminojë kancerin lokal, rajonal ose të largët të përsëritur të gjirit. Edhe nëse shërimi nuk është i mundur, trajtimi mund të kontrollojë sëmundjen për periudha të gjata.

Simptomat

Shenjat dhe simptomat e kancerit të përsëritur të gjirit ndryshojnë në varësi të vendit ku kanceri rishfaqet.

Recidivi lokal

Në rastin e recidivit lokal, kanceri rishfaqet në të njëjtën zonë si kanceri origjinal.

Nëse keni kaluar një lumpektomi, kanceri mund të rishfaqet në indin e mbetur të gjirit. Nëse keni kaluar një mastektomi, kanceri mund të rishfaqet në indin që vesh murin e gjoksit ose në lëkurë.

Shenjat dhe simptomat e recidivit lokal brenda të njëjtit gji mund të përfshijnë:

• Një gungë të re në gji ose një zonë të parregullt fortësie
• Ndryshime në lëkurën e gjirit
• Inflamacion të lëkurës ose skuqje të një zone të caktuar
• Sekrecion nga thithka

Shenjat dhe simptomat e recidivit lokal në murin e gjoksit pas mastektomisë mund të përfshijnë:

• Një ose më shumë nyje pa dhimbje mbi ose nën lëkurë, në murin e gjoksit
• Zonë të re trashje pranë ose afër shenjës së mastektomisë

Recidivi rajonal

Recidivi rajonal i kancerit të gjirit do të thotë që kanceri është kthyer në nyjet limfatike të afërta.

Shenjat dhe simptomat e recidivit rajonal mund të përfshijnë një gungë ose ënjtje në këto nyje limfatike:

• Nën sqetull
• Afër klaviklës
• Në brazdën mbi klaviklë
• Në qafë

Recidivi i largët

Recidivi i largët (metastatik) do të thotë që kanceri është përhapur në pjesë të largëta të trupit, më së shpeshti kockat, mëlçinë dhe mushkëritë.

Shenjat dhe simptomat mund të përfshijnë:

• Dhimbje të vazhdueshme dhe që përkeqësohet, si dhimbje gjoksi, shpine ose ijesh
• Kollë
• Vështirësi në frymëmarrje
• Humbje oreksi
• Humbje peshe pa qëllim
• Dhimbje koke të forta

Kur duhet t'i drejtoheni mjekut

Pas përfundimit të trajtimit të kancerit të gjirit, mjeku juaj me shumë gjasë do të hartojë një orar kontrollesh të vazhdimit për ju. Gjatë këtyre kontrolleve, mjeku do të verifikojë nëse ekzistojnë simptoma ose shenja të rishfaqjes së kancerit.

Gjithashtu, duhet ta njoftoni mjekun tuaj për çdo shenjë ose simptomë të re. Caktoni një takim me mjekun tuaj nëse vëreni shenja dhe simptoma të vazhdueshme që ju shqetësojnë.

Shkaqet

Shfaqjen e kancerit të përsëritur të gjirit e shkakton ndarja e qelizave që ishin pjesë e tumorit origjinal të gjirit dhe fshehja e tyre në afërsi të gjirit ose në një pjesë tjetër të trupit. Më vonë, këto qeliza fillojnë të rriten përsëri.

Kimioterapia, radioterapia, terapia hormonale ose trajtimet e tjera që mund t'i keni marrë pas diagnozës së parë të kancerit të gjirit ishin menduar për të shkatërruar qelizat e mbetura kanceroze pas ndërhyrjes kirurgjikale. Megjithatë, ndonjëherë këto trajtime nuk janë në gjendje të vrasin të gjitha qelizat kanceroze.

Ndonjëherë qelizat kanceroze mund të qëndrojnë në gjumë për vite pa shkaktuar dëm. Më pas ndodh diçka që i aktivizon këto qeliza, kështu që ato fillojnë të rriten dhe të përhapen në pjesë të tjera të trupit. Nuk është e qartë pse ndodh kjo.

Faktorët e rrezikut

Për personat që kanë mbijetuar kancerin e gjirit, faktorët që rrisin rrezikun e rishfaqjes së sëmundjes përfshijnë:

• Përfshirja e nyjeve limfatike – zbulimi i kancerit në nyjet limfatike të afërta gjatë diagnozës fillestare rrit rrezikun e rishfaqjes së kancerit.
• Madhësia e tumorit – personat me tumore më të mëdha kanë rrezik më të lartë të rishfaqjes së kancerit të gjirit.
• Skaje pozitive ose të afërta të tumorit – gjatë ndërhyrjes kirurgjikale për kancerin e gjirit, kirurgu përpiqet të heqë tumorin së bashku me një sasi të vogël indi normal që e rrethon. Patologu ekzaminon skajet e indit për të gjetur qeliza kanceroze. Nëse skajet janë të lira nga kanceri gjatë ekzaminimit nën mikroskop, kjo konsiderohet skaj negativ. Nëse ndonjë pjesë e skajit përmban qeliza kanceroze (skaj pozitiv), ose skaji midis tumorit dhe indit normal është i afërt, rritet rreziku i rishfaqjes së kancerit të gjirit.
• Mungesa e radioterapisë pas lumpektomisë – shumica e personave që zgjedhin lumpektominë (eksicionin e gjerë lokal) për trajtimin e kancerit të gjirit kalojnë nëpër radioterapi të gjirit për të zvogëluar rrezikun e rishfaqjes. Ata që nuk kalojnë nëpër radioterapi kanë rrezik të shtuar të rishfaqjes lokale të kancerit të gjirit.
• Mosha e re – personat më të rinj, sidomos ata nën 35 vjeç në kohën e diagnozës fillestare të kancerit të gjirit, përballen me rrezik më të lartë të rishfaqjes së kancerit të gjirit.
• Kanceri inflamator i gjirit – personat me kancer inflamator të gjirit kanë rrezik më të lartë të rishfaqjes lokale.
• Mungesa e terapisë endokrine për kancerin e gjirit me receptorë hormonalë – te personat që kanë një lloj të caktuar të kancerit të gjirit, mungesa e terapisë endokrine mund të rrisë rrezikun e rishfaqjes.
• Qeliza kanceroze me karakteristika të caktuara – nëse keni pasur kancer trefish negativ të gjirit, mund të keni rrezik të shtuar të rishfaqjes së kancerit të gjirit. Qelizat e kancerit trefish negativ të gjirit nuk kanë receptorë për estrogjen ose progesteron, dhe nuk prodhojnë tepricë të proteinës HER2.
• Obeziteti – të kesh një indeks më të lartë të masës trupore rrit rrezikun e rishfaqjes së sëmundjes.

Parandalimi

Strategjitë që lidhen me uljen e rrezikut të rishfaqjes së kancerit të gjirit përfshijnë:

• Terapia hormonale – marrja e terapisë hormonale pas trajtimit fillestar mund të ulë rrezikun e rishfaqjes nëse keni kancer të gjirit me receptorë hormonalë. Terapia hormonale mund të zgjasë të paktën pesë vite.
• Kimioterapia – personat me kancer të gjirit që kanë rrezik të shtuar të rishfaqjes kanë treguar se kimioterapia ul shanset e rishfaqjes së kancerit, dhe personat që marrin kimioterapi jetojnë më gjatë.
• Radioterapia – personat që janë nënshtruar operacionit ruajtës të gjirit për trajtimin e kancerit të gjirit dhe personat që kanë tumor të madh ose kancer inflamator të gjirit kanë shanse më të vogla që kanceri të rishfaqet nëse trajtohen me radioterapi.
• Terapia e synuar – nëse kanceri juaj prodhon tepricë të proteinës HER2, barnat që synojnë atë proteinë mund të ndihmojnë në uljen e shanseve për rishfaqjen e kancerit.
• Barnat për forcimin e kockave – marrja e barnave për forcimin e kockave ul rrezikun e rishfaqjes së kancerit në kocka (metastaza në kocka) te personat me rrezik të shtuar të rishfaqjes së kancerit të gjirit.
• Ruajtja e peshës së shëndetshme trupore – ruajtja e peshës së shëndetshme trupore mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të rishfaqjes së kancerit të gjirit.
• Ushtrimet fizike – aktiviteti i rregullt fizik mund të ulë rrezikun e rishfaqjes së kancerit të gjirit.
• Zgjedhja e një diete të shëndetshme – fokusohuni në përfshirjen e sasive të mëdha të perimeve, frutave dhe drithërave të plota në dietën tuaj.