Njohja e simptomave të kancerit të gjirit dhe rëndësia e zbulimit të hershëm

Kanceri i gjirit është kanceri më i shpeshtë te gratë — përafërsisht 1 nga 8 gra gjatë jetës e merr këtë diagnozë. Përbën pothuajse 30% të të gjitha kancerave të reja të diagnostikuara te gratë çdo vit, me moshë mesatare 62 vjeç. Edhe meshkujt mund të zhvillojnë kancer gjiri, edhe pse shumë më rrallë. Edhe pse ekzistojnë shumë lloje të kancerit të gjirit, është thelbësore të kuptohet dhe të kryhet rregullisht vetëekzaminimi i gjirit dhe të respektohen skrinimet e rekomanduara.

American Cancer Society rekomandon që gratë mbi 45 vjeç të fillojnë skrining vjetor me mamografi, ndërsa gratë mes 40 dhe 44 vjeç mund të zgjedhin ta kryejnë atë. Grave mbi 55 vjeç u rekomandohet mamografi çdo vit ose çdo dy vjet. Përveç skrinimit të rregullt, i rëndësishëm është edhe vetëekzaminimi — njohja se si duken dhe ndihen zakonisht gjinjtë tuaj ndihmon të vëreni ndryshime mes skrinimeve.

Simptomat tipike të kancerit të gjirit

• Një gungë ose masë e re
• Trashje ose fryrje e një pjese të gjirit
• Tërheqje (dimpling) e lëkurës
• Ndryshime në madhësinë ose formën e gjirit
• Ndryshime në thepin e gjirit (tërheqje, ndryshim teksture)
• Ndryshim ngjyre ose skuqje, skuqje lëkure
• Sekretim nga thepi (përveç qumështit)
• Nyje limfatike të fryra në sqetull

Është e rëndësishme të dihet se shumë nga këto ndryshime mund të shkaktohen edhe nga gjendje beninje (jo malinje). Sidoqoftë, çdo gungë e re, dhimbje apo ndryshim i pazakontë duhet ekzaminuar nga mjeku. Gjithashtu, shumë gra nuk kanë asnjë simptomë — prandaj skrinimi mbetet thelbësor.

Shenjat e hershme që duhen vënë re

Gunga në gji ose sqetull mund të jenë të forta ose të ngurta, të padhimbshme ose të ndjeshme prekjes. Jo të gjitha gungat janë malinje, por çdo gungë e re ose e pazakontë kërkon ekzaminim profesional.

Tërheqja e lëkurës së gjirit — kur lëkura duket e tërhequr nga brenda ose e rrudhosur, ndonjëherë duke kujtuar lëkurën e portokallit.

Ndryshimet në madhësinë ose formën e gjirit mund të shkaktohen nga rritja e tumorit që shtyn indin e gjirit.

Ndryshimet e thepit — tërheqja e thepit, ndryshimet e ngjyrës, teksturës ose sekretimi (që nuk është qumësht) — duhen monitoruar me kujdes.

Nyjet limfatike të fryra në sqetull ose rreth klavikulës mund të jenë shenja e parë se kanceri është përhapur.

Pse është kaq e rëndësishme zbulimi i hershëm?

Kanceri i gjirit i zbuluar në stad të hershëm ka shanse dukshëm më të mëdha për trajtim të suksesshëm. Në stadet e hershme, mbijetesa pesëvjeçare kalon 90%. Kanceri i hershëm i gjirit lejon:

• ndërhyrje kirurgjikale më pak invazive (p.sh. lumpektomi në vend të mastektomisë),
• planifikim më të saktë të terapisë me ndihmën e testeve gjenomike MammaPrint® dhe BluePrint®,
• shmangien e kimioterapisë së panevojshme te tumoret me rrezik të ulët,
• rezultat afatgjatë më të mirë me më pak efekte anësore.

Rekomandime

1. Kryeni vetëekzaminim mujor të gjirit — më së miri disa ditë pas menstruacionit.
2. Respektoni skrinimet e rekomanduara me mamografi sipas moshës dhe faktorëve tuaj të rrezikut.
3. Kontaktoni menjëherë mjekun nëse vëreni ndonjë nga ndryshimet e përmendura.
4. Nëse keni histori familjare të kancerit të gjirit, bisedoni për mundësinë e testimit gjenetik.

Më shumë rreth jetës me diagnozën dhe planeve të trajtimit lexoni në faqen tonë Për pacientët.

Burimi: Agendia — Recognizing Common Breast Cancer Symptoms