Çfarë është kimioterapia neoadjuvante?
20. nëntor 2024.
Nëse juve ose dikujt të afërt i është diagnostikuar kancer, ekipi juaj mjekësor mund të rekomandojë kimioterapi — një nga llojet më të zakonshme të trajtimit të kancerit. Kimioterapia përdor barna që udhëtojnë nëpër trup me qëllim shkatërrimin e qelizave kancerogjene dhe ndalimin e rritjes së mëtejshme të tumorit. Kur aplikohet para operacionit, quhet kimioterapi neoadjuvante dhe përdoret për zvogëlimin e tumorit para heqjes kirurgjikale.
Çfarë është kimioterapia neoadjuvante?
Kimioterapia neoadjuvante është kimioterapi që jepet para operacionit. Qëllimi i saj është zvogëlimi i tumorit ose kufizimi i përhapjes së tij, lehtësimi i heqjes kirurgjikale dhe përmirësimi i suksesit të operacionit. Ja si funksionon në praktikë:
- Zvogëlimi i tumorit: kimioterapia synon qelizat kancerogjene që ndahen shpejt dhe zvogëlon madhësinë e tumorit — përfshirë edhe qelizat që janë përhapur në nyjet limfatike.
- Rezultat kirurgjikal më i mirë: zvogëlimi i tumorit mund ta bëjë operacionin më të lehtë, të ulë nevojën për ndërhyrje më të gjerë (p.sh. lumpektomi në vend të mastektomisë) dhe të ulë rrezikun e përsëritjes së sëmundjes.
- Vlerësimi i përgjigjes së tumorit: i jep ekipit informacione të vlefshme se si tumori reagon ndaj terapisë, çka ndihmon në udhëheqjen e planit të trajtimit pas operacionit.
Dallimi mes kimioterapisë adjuvante dhe neoadjuvante
Dallimi kyç është koha e aplikimit në raport me operacionin:
- Neoadjuvantja jepet para operacionit, me qëllim zvogëlimin e tumorit.
- Adjuvantja jepet pas operacionit, me qëllim heqjen e qelizave kancerogjene të mbetura dhe uljen e rrezikut të përsëritjes së sëmundjes.
Vetë regjimet e kimioterapisë dhe dozat janë të njëjta pavarësisht nëse jepen në kontekst adjuvant apo neoadjuvant.
Kur përdoret kimioterapia neoadjuvante?
Kimioterapia neoadjuvante përdoret më shpesh kur tumori është shumë i madh për t'u operuar menjëherë, nëse kanceri është përhapur në nyjet limfatike, ose në trajtimin e formave inflamatore dhe formave të tjera agresive të kancerit të gjirit që përgjigjen mirë ndaj kimioterapisë.
Jo të gjitha pacientet janë kandidate. Vendimin për aplikimin e saj e formësojnë:
- lloji dhe stadi i kancerit,
- madhësia dhe vendndodhja e tumorit,
- gjendja e përgjithshme shëndetësore e pacientes,
- sëmundje shoqëruese eventuale.
Aplikimi i kimioterapisë neoadjuvante te kanceri i gjirit
Kimioterapia jepet më së shpeshti me infuzion intravenoz. Regjimet zakonisht jepen çdo dy ose tri javë për një periudhë prej 3–6 muajsh, por orari mund të përshtatet sipas përgjigjes së tumorit dhe faktorëve individualë.
Roli i testimit gjenomik
Testet gjenomike MammaPrint® dhe BluePrint® mund të ndihmojnë në parashikimin e përgjigjes së tumorit ndaj kimioterapisë neoadjuvante dhe në zgjedhjen e regjimit optimal. Studime si NBRST kanë treguar se tumoret e nëntipit molekular „bazal“ sipas BluePrint tregojnë shkallë dukshëm më të lartë të përgjigjes së plotë patologjike (pCR) me kimioterapinë përkatëse.
Bisedoni me ekipin tuaj onkologjik nëse kimioterapia neoadjuvante — dhe testimi gjenomik pranë saj — mund t'ju ndihmojnë.
