Testi i markerit proliferativ Ki-67 dhe trajtimi i kancerit të gjirit
25. korrik 2025.

Ki-67 është një proteinë e vendosur në bërthamën e qelizave kancerogjene që janë aktivisht në fazë rritjeje dhe ndarjeje. Te kanceri i gjirit, Ki-67 është një nga biomarkerët kryesorë tumoralë që mjeku juaj do t'i marrë parasysh gjatë diagnostikimit, përcaktimit të stadit dhe monitorimit të sëmundjes.
Niveli më i lartë i Ki-67 tregon se qelizat kancerogjene po shumohen më shpejt. Prandaj, njohja e përqindjes së Ki-67 që prodhon tumori juaj ndihmon ekipin shëndetësor të vlerësojë sa e mundshme është që kanceri të përhapet.
Ky tekst shpjegon arsyet, mënyrën e funksionimit të testit dhe çfarë mund të nënkuptojnë për ju rezultate të ndryshme për trajtimin.
Çfarë është proteina Ki-67?
Qelizat normale ndahen në dy qeliza të reja përmes procesit të mitozës, i cili është rreptësisht i rregulluar dhe zhvillohet përmes fazave të kontrolluara. Herë pas here, qelizat i shmangen këtyre kontrolleve dhe grumbullojnë mutacione gjenetike që prishin udhëzimet e tyre. Nëse vazhdojnë të mutojnë dhe të ndahen shpejt, mund të bëhen kancerogjene. Proteina Ki-67 është e pranishme në të gjitha fazat aktive të mitozës, ndërsa mungon në qelizat në gjendje qetësie. Përqindja e lartë e Ki-67 tregon ndarje qelizore joshëmieshëm të përshpejtuar.
Si funksionon testi i Ki-67?
Gjatë diagnostikimit dhe përcaktimit të stadit të kancerit të gjirit, onkologu zakonisht rekomandon një biopsi. Gjatë biopsisë merret një mostër e indit tumoral dhe dërgohet në laborator. Në raportin patologjik do të përmenden teste të ndryshme, përfshirë Ki-67. Testi bazohet në një antitrup që lidhet me proteinat Ki-67; sa më e lartë koncentrimi, aq më shumë qeliza do të "ngjyrosen" nga antitrupi dhe do të jenë të dukshme nën mikroskop. Megjithëse testi kërkohet gjithnjë e më shpesh, kontributi i tij klinik ende nuk është përcaktuar plotësisht, dhe nuk ka konsensus të plotë mes ekspertëve se si t'i zbatohen rezultatet më së miri në trajtim.
Është shumë e dobishme të lexoni: Raporti patologjik: llojet e informacionit.
Pse përdoret?
Rezultati i testit të Ki-67 mund t'ju ndihmojë juve dhe mjekut tuaj të kuptoni më mirë natyrën e tumorit, të vlerësoni prognozën dhe shanset për shërim. Disa hulumtime tregojnë se tumoret me përqindje më të lartë të Ki-67 kanë prognozë më të pafavorshme, por njëkohësisht mund t'i përgjigjen më mirë kimioterapisë, pasi ajo synon të gjitha qelizat me rritje të shpejtë. Disa ekspertë besojnë se bazuar në vlerën e Ki-67 mund të jetë e mundur të shmanget kimioterapia e panevojshme, por sipas udhëzimeve të Shoqatës Amerikane të Onkologjisë Klinike (ASCO), niveli i Ki-67 nuk duhet të jetë vetëm baza për vendimin mbi kimioterapinë pas operacionit.
Luminal A kundrejt luminal B
Te karcinomat hormonalisht pozitive të gjirit dallohen dy nënkategori: • Luminal A: ER-pozitiv (ER+), PR-pozitiv (PR+), HER2-negativ (HER2–) dhe indeksi Ki-67 < 14%. • Luminal B: ER+ dhe/ose PR+, HER2– dhe indeksi Ki-67 > 14%, ose ER+ dhe/ose PR+, HER2+ pavarësisht Ki-67.
Onkologu juaj do të marrë parasysh raportin patologjik, profilin gjenetik të tumorit dhe gjendjen tuaj të përgjithshme shëndetësore gjatë zgjedhjes së terapisë. Po hulumtohen edhe biomarkerë të tjerë, si MCM2, si alternativë e mundshme për klasifikimin e tumoreve luminale.
Më shumë informacione: Nëntipet molekulare të kancerit të gjirit.
Të kuptuarit e rezultateve të testit të Ki-67
Në raport, Ki-67 shprehet si përqindje e qelizave aktive: • < 5% – përqindje e ulët • ≥ 30% – përqindje e lartë
Përqindja e lartë e Ki-67 tregon një tumor më agresiv që mund të përhapet më shpejt.
Përfundim
Testi i Ki-67 jep vetëm një pjesë të pamjes klinike. Bisedoni me mjekun tuaj se si të interpretoni rezultatet dhe çfarë ndikimi do të kenë në planin tuaj të trajtimit. Rëndësia e Ki-67 si faktor prognostik në kancerin e gjirit ende është objekt hulumtimi, dhe udhëzimet mund të ndryshojnë me grumbullimin e të dhënave të reja.
Gjeni shumë tekste të dobishme në blogun tonë.
Burimi: Verywell Health




