Kanceri i gjirit stadi 1

Shpjegimi i kancerit të gjirit stadi 1

Kanceri i gjirit stadi 1 është stadi më i hershëm i asaj që konsiderohet kancer invaziv i gjirit. Por, çfarë do të thotë saktësisht „invaziv“? Kanceri invaziv i gjirit do të thotë se kanceri nuk është më i kufizuar në vendin fillestar të formimit, por është përhapur ose ka „sulmuar“ zona të tjera të trupit.

Te kanceri i gjirit stadi 1, qelizat kancerogjene janë përhapur jashtë vendit ku janë formuar në gji, në indin normal përreth ose në nyjet limfatike. Përhapja zakonisht kufizohet në një zonë të vogël.

Kanceri i gjirit stadi 1 konsiderohet stad i hershëm dhe i lokalizuar i sëmundjes, i cili është shumë i shërueshëm dhe me shkallë të lartë mbijetese. Sipas të dhënave të Shoqatës Amerikane për Luftën kundër Kancerit, shkalla relative e mbijetesës pesëvjeçare për kancerin e gjirit të zbuluar dhe trajtuar në stad të lokalizuar është 99%.

Mësoni më shumë rreth stadeve të kancerit të gjirit këtu.

Çfarë është kanceri i gjirit stadi 1?

Ndërsa stadi 0 është kancer joinvaziv i gjirit, stadi 1 përfaqëson kancer invaziv të gjirit. Stadi 1 i kancerit invaziv të gjirit bën pjesë në stadin e hershëm të sëmundjes, ku tumoret zakonisht janë të vegjël dhe zbulohen në një fazë kur mund të trajtohen më efikas.

Kanceri invaziv i gjirit stadi 1 ndahet në dy kategori — stadi 1A dhe stadi 1B — bazuar në madhësinë e tumorit dhe faktin nëse gjendet vetëm në indin e gjirit apo është përhapur në nyjet limfatike.

Stadi 1A i kancerit të gjirit

Te stadi 1A, tumori është më i vogël se 2 centimetra dhe nuk është përhapur në nyjet limfatike.

Stadi 1B i kancerit të gjirit

Kur kanceri i gjirit përhapet, zakonisht përhapet fillimisht në nyjet limfatike afër gjirit. Prandaj stadi 1B nënkupton se ekziston përfshirje e nyjeve limfatike. Kjo do të thotë se në të paktën një nyje limfatike është gjetur dëshmi e pranisë së kancerit, në formë grumbullimesh të vogla qelizash abnormale (kancerogjene) me madhësi nga një pikëz gjilpëre deri sa kokrra e orizit (0,2 mm deri 2,0 mm).

Më së shpeshti te stadi 1B, përveç pranisë së qelizave kancerogjene në nyjet limfatike, në gji zbulohet edhe një tumor i vogël (2 cm ose më i vogël).

Ndonjëherë te personat me stadin 1B nuk ekziston asnjë tumor i vërtetë në gji, por qelizat kancerogjene gjenden vetëm brenda nyjeve limfatike afër gjirit.

Shenjat dhe simptomat e kancerit të gjirit stadi 1

Stadi 1 i kancerit të gjirit mund të ketë simptoma, por edhe të mos ketë. Nëse simptomat janë të pranishme, ato mund të përfshijnë:

• Gungë në gji (simptoma më e shpeshtë e stadit 1)
• Sekrecion nga thithka, përfshirë sekrecion gjakor apo të kthjellët
• Tërheqje ose sheshim të thithkës
• Tërheqje të lëkurës (shfaqje gropëzimi)
• Ndryshime në teksturën e lëkurës së gjirit
• Ndryshime në madhësinë ose formën e gjirit
• Skuqje ose ënjtje

Diagnostikimi i kancerit të gjirit stadi 1

Kanceri i gjirit stadi 1 zakonisht zbulohet në dy mënyra:

1. Me mamografi rutinore skrinuese kur nuk ka simptoma.
2. Me mamografi diagnostikuese dhe ultrazë pas shfaqjes së simptomave ose gjetjeve të parregullsive gjatë vetëkontrollit apo ekzaminimit klinik të gjinjve.

Bazuar në këto gjetje mund të vendoset diagnoza e stadit 1 të kancerit të gjirit.

Mamografia te stadi 1 i kancerit të gjirit

Mamografia është shpesh metoda më e mirë për zbulimin e kancerit të gjirit në fazat më të hershme. Ky ekzaminim me rreze rëntgeni me dozë të ulët kryhet me anë të një pajisjeje me dy pllaka që shtypin gjirin dhe ndajnë indin, duke dhënë një pamje më të qartë.

Ekzistojnë dy lloje të mamografisë:

• Mamografia skrinuese — kryhet te gratë që nuk kanë shenja apo simptoma të kancerit të gjirit.
• Mamografia diagnostikuese — kryhet nëse skrinimi tregon një parregullsi ose ka shenja të sëmundjes. Përveç zbulimit të kancerit, ndihmon në përcaktimin e stadit të sëmundjes.

Lexoni më shumë rreth: Mamografisë.

Ultrazëri i gjirit te stadi 1 i kancerit të gjirit

Për të konfirmuar diagnozën e stadit 1, mjekët mund të rekomandojnë ultrazë të gjirit, i cili me anë të valëve zanore paraqet brendësinë e gjirit. Imazhi i marrë quhet sonogram dhe ndihmon në matjen e madhësisë dhe pozicionit të gungës, si dhe në përcaktimin nëse bëhet fjalë për një cistë (që zakonisht nuk është kancerogjene) apo kancer të gjirit.

Nëse keni simptoma që mund të tregojnë stadin 1 të kancerit të gjirit, caktoni një ekzaminim te mjeku për të diskutuar simptomat, testimin dhe diagnozën e mundshme.

Trajtimi i kancerit të gjirit stadi 1

Ndryshe nga stadi 0, stadi 1 i kancerit të gjirit zakonisht kërkon trajtim. Ai mund të përfshijë operacion, rrezatim ose kombinim terapish.

Udhëzimet për trajtim varen nga disa faktorë: mosha në kohën e diagnozës, historia mjekësore personale, rreziku gjenetik dhe rrethana të tjera. Shumë pacientë zgjedhin një qasje të kombinuar.

Trajtimi kirurgjikal

Ekzistojnë tri lloje më të shpeshta të operacionit te stadi 1 i kancerit të gjirit:

• Lumpektomia (operacion i ruajtjes së gjirit) — hiqet indi tumoral bashkë me një pjesë të vogël të indit të shëndetshëm përreth, dhe sipas nevojës, nyjet limfatike të prekura. Zakonisht pas lumpektomisë aplikohet rrezatimi.
• Mastektomia — heqja e të gjithë indit të gjirit, rekomandohet kur kanceri është përhapur ose lumpektomia nuk mund t'i heqë të gjitha qelizat kancerogjene.
• Heqja e nyjeve limfatike — merret në konsideratë nëse kanceri është përhapur në nyjet limfatike afër, edhe pse sot te shumë pacientë radioterapia përdoret në vend të operacionit të heqjes së nyjeve.

Radioterapia

Kryhet pas lumpektomisë ose mastektomisë për të zvogëluar rrezikun e kthimit të sëmundjes. Terapia zgjat disa javë dhe kryhet në spital ose në qendër rrezatimi. Efekte të mundshme anësore: lodhje, irritim i lëkurës (skuqje, qërim, kruarje), ënjtje e gjirit ose krahut.

Terapia hormonale

Te kanceri i gjirit i varur nga hormonet, pas operacionit ose rrezatimit mund të përshkruhet tamoksifen (tabletë ditore) ose, te gratë në postmenopauzë, inhibitor i aromatazës. Terapia mund të zgjasë deri në pesë vjet për të zvogëluar rrezikun e kthimit të sëmundjes.

Terapia biologjike e drejtuar

Terapitë më të reja shkatërrojnë në mënyrë të drejtuar qelizat kancerogjene pa dëmtuar qelizat e shëndetshme dhe me më pak efekte anësore. Përdoren vetëm ose në kombinim me terapi të tjera.

Kemoterapia

Përdoret rrallë te stadi 1, por mund të jetë opsion në raste të caktuara ose pas operacionit për të zvogëluar rrezikun e kthimit të kancerit.

Terapia për forcimin e kockave

Barnat nga grupi i bisfosfonatëve nuk e trajtojnë kancerin, por parandalojnë humbjen e masës kockore gjatë trajtimit dhe mund të zvogëlojnë rrezikun e kthimit të sëmundjes. Rreziqet përfshijnë probleme kardiake dhe renale. Të mbijetuarit e kancerit të gjirit kanë rrezik më të lartë të osteoporozës dhe osteopenisë, prandaj duhet të flisni me mjekun për shëndetin e kockave.

Shkalla e mbijetesës te stadi 1 i kancerit të gjirit

Stadi i hershëm i kancerit të gjirit është shumë i shërueshëm, dhe shkalla e mbijetesës është e lartë. Në SHBA, shkalla relative e mbijetesës pesëvjeçare është 99%, por sigurisht, varet nga lloji i kancerit, stadi, gradusi i tumorit, mosha, shëndeti i përgjithshëm dhe faktorë të tjerë.

Rekomandojmë të lexoni edhe tekstet tona të tjera në blog.

Burimi: National Breast Cancer Foundation