Stadet e karcinomit të gjirit

Madhësia e karcinomit të gjirit matet në pjesën më të gjerë të tumorit. Mjekët matin karcinomat në centimetra (cm) ose milimetra (mm).

Madhësia e karcinomit dikur konsiderohej jashtëzakonisht e rëndësishme gjatë përcaktimit të stadit të karcinomit të gjirit. Në vitin 2018, Bordi Amerikan i Kancerit (AJCC) përditësoi sistemin e stadeve të karcinomit të gjirit, në mënyrë që tani të merren parasysh edhe faktorë të tjerë si statusi i receptorëve hormonalë dhe statusi HER2. Kjo do të thotë se madhësia e tumorit, edhe pse ende e rëndësishme gjatë përcaktimit të stadit, nuk është aq e rëndësishme sa ishte dikur.

Për shembull, në të kaluarën, një karcinom gjiri më i madh se 5 centimetra ndoshta do të klasifikohej si stadi IIIA. Sot, nëse karcinomi është i njëjtë në madhësi dhe pozitiv për receptorë hormonalë, ndoshta do të klasifikohej si stadi IB.

Kur përpiqeni të vizualizoni madhësinë e tumorit, mund të jetë e dobishme të mendoni për sende dhe ushqime të zakonshme:

• 1 mm është përafërsisht madhësia e majës së lapsit
• 5 mm është përafërsisht madhësia e gomës së lapsit
• 10 mm ose 1 cm është përafërsisht madhësia e një bizeleje
• 20 mm ose 2 cm është përafërsisht madhësia e një kikiriku
• 50 mm ose 5 cm është përafërsisht madhësia e një limete
• 60 mm ose 6 cm është përafërsisht madhësia e një veze
• 70 mm ose 7 cm është përafërsisht madhësia e një pjeshke
• 100 mm ose 10 cm është përafërsisht madhësia e një grejpfruti

Stadi i karcinomit ju ndihmon juve dhe mjekut tuaj:

• të kuptoni prognozën tuaj, d.m.th. rezultatin e mundshëm të trajtimit të karcinomit të gjirit
• të vendosni për opsionet më të mira të trajtimit për ju
• të përcaktoni nëse studimet e caktuara klinike janë opsion i mirë për ju

Stadi i karcinomit të gjirit zakonisht shprehet si numër në një shkallë nga 0 deri në IV — me stadin 0 që përshkruan karcinoma joinvazive që mbeten brenda vendndodhjes së tyre fillestare dhe stadin IV që përshkruan karcinoma invazive që janë përhapur jashtë gjirit në pjesë të tjera të trupit.

Raporti patologjik përfshin informacione që përdoren për të llogaritur stadin e karcinomit të gjirit — d.m.th. nëse është i kufizuar në një zonë të gjirit, apo është përhapur në indet e shëndetshme brenda gjirit ose në pjesë të tjera të trupit. Mjeku fillon të përcaktojë stadin e karcinomit gjatë operacionit për heqjen e tij dhe ekzaminon një ose më shumë nyje limfatike nën sqetull, që është vendi ku karcinomi i gjirit zakonisht udhëton së pari. Mjeku gjithashtu mund të propozojë analiza shtesë gjaku ose teste imazherike nëse ka arsye për të besuar se karcinomi është përhapur jashtë gjirit.

Sistemi TNM

Sistemi për përcaktimin e stadit të karcinomit të gjirit njihet si sistemi TNM. Qëllimi është të sigurohet që të gjithë mjekët dhe qendrat e trajtimit të përshkruajnë karcinomin në mënyrë uniforme në mënyrë që rezultatet e trajtimit të të gjithë njerëzve të mund të krahasohen dhe kuptohen.

Në të kaluarën, stadi llogaritej vetëm në bazë të tri karakteristikave klinike, T, N dhe M:

• madhësia e tumorit dhe nëse ka apo jo rritur në indin përreth (T)
• ekzistenca e karcinomit në nyjet limfatike (N)
• nëse karcinomi është përhapur në pjesë të tjera të trupit jashtë gjirit (M)

Numrat ose shkronjat pas T, N dhe M japin më shumë detaje për secilën karakteristikë. Numrat më të lartë do të thotë se karcinomi është më i avancuar. Ja disa informacione më të detajuara për sistemin TNM.

Stadet e karcinomit të gjirit, kategoritë T:

Kategoria T (madhësia) përshkruan tumorin origjinal (primar):

• TX do të thotë se tumori nuk mund të vlerësohet.
• T0 do të thotë se nuk ka dëshmi për tumor primar.
• Tis do të thotë se karcinomi është in situ (tumori ende nuk ka filluar të rritet në ind të shëndetshëm të gjirit).
• T1, T2, T3, T4: Këta numra bazohen në madhësinë e tumorit dhe sa është rritur në indin përreth gjirit. Sa më i madh numri T, aq më i madh tumori.

Stadet e karcinomit të gjirit, kategoritë N

Kategoria N (përfshirja e nyjeve limfatike) përshkruan nëse karcinomi ka arritur në nyjet limfatike të afërta:

• NX do të thotë se nyjet limfatike të afërta nuk mund të vlerësohen.
• N0 do të thotë se nyjet limfatike të afërta nuk përmbajnë karcinom.
• N1, N2, N3: Këta numra bazohen në numrin e nyjeve limfatike të përfshira dhe sasinë e karcinomit në to. Sa më i madh numri N, aq më e madhe përfshirja e nyjeve limfatike.

Stadet e karcinomit të gjirit, kategoritë M

Kategoria M (metastaza) tregon nëse ka dëshmi se karcinomi është përhapur në pjesë të tjera të trupit:

• MX do të thotë se metastaza nuk mund të vlerësohet.
• M0 do të thotë se nuk ka metastaza të largëta.
• M1 do të thotë se janë të pranishme metastaza të largëta.

AJCC ka përditësuar udhëzimet për përcaktimin e stadit të karcinomit të gjirit duke shtuar karakteristika të tjera të karcinomit në sistemin T, N, M për të përcaktuar fazën e karcinomit:

• gradi i tumorit: matje se sa qelizat kanceroze i ngjajnë qelizave normale
• statusi i receptorëve të estrogjenit dhe progesteronit: a kanë qelizat kanceroze receptorë për hormonet estrogjen dhe progesteron?
• statusi HER2: a prodhojnë qelizat kanceroze tepër proteinë HER2?